Kiến trúc bản địa mới tại Việt Nam: Xu hướng nào phát triển phù hợp trong tương lai?

Kiến trúc bản địa mới tại Việt Nam trong thập niên vừa qua đã phát triển với những tìm tòi thiết kế và tổ chức không gian sáng tạo cùng với sự hỗ trợ của công nghệ và vật liệu mới. Kiến trúc bản địa mới tại Việt Nam đã và đang giúp cho bộ mặt kiến trúc của Việt Nam phong phú và đa dạng hơn, góp phần dần định hình kiến trúc tiên tiến nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân tộc.

Indochine cafe ở Kontum do Võ Trọng Nghĩa thiết kế (Ảnh: Hiroyuki Oki)

1. Khái niệm kiến trúc bản địa và kiến trúc bản địa mới

Kiến trúc bản địa (KTBĐ) nằm ngoài các xu hướng/trào lưu/phong cách/chủ nghĩa kiến trúc lấy phương Tây làm trung tâm (western-centric) như được phân đoạn “chính thống” trong lịch sử kiến trúc thế giới và vốn cũng được giảng dạy trong các trường đại học trên thế giới và Việt Nam.

Định nghĩa Kiến trúc bản địa (vernacular architecture), hay còn gọi là chủ nghĩa Địa phương (Regionalism) hoặc Truyền thống bản địa (Vernacular tradition), cho tới nay không thống nhất dù cảm nhận về KTBĐ rất dễ dàng, khái niệm thậm trí còn đối lập nhau.

Paul Oliver, học giả nổi tiếng và là một trong những nhà nghiên cứu đầu tiên xác định KTBĐ và cho rằng KTBĐ là một thể loại kiến trúc phát triển trong các cộng đồng và có thể tự thích ứng với các điều kiện xã hội, khí hậu và công nghệ trong các thời đại.

Ngoài ra, ông cho rằng KTBĐ phù hợp với các giá trị, kinh tế, lối sống và các nền văn hóa khởi nguồn và cho rằng KTBĐ cần phải được tôn trọng như một loại hình di sản văn hóa Lỗi giao diện: file 'snippets/shortcode-1.bwt' không được tìm thấyLỗi giao diện: file 'snippets/shortcode-2.bwt' không được tìm thấy